ตำนานหนองหานกุมภวาปี

ในคำว่า “หนองหาน” เป็นแหล่งน้ำที่กว้างและลึกกินพื้นที่ 6 ตำบล 4 อำเภอคือ
ทิศเหนือ จรดตำบลพังงู อำเภอหนองหาน และตำบลอุ่มจาน กิ่งอำเภอประจักษ์ศิลปาคม
ทิศตะวันตก จรดตำบลเชียงแหว ตำบลพันดอน อำเภอกุมภวาปี
ทิศใต้ จรดตำบลตูมใต้ อำเภอกุมภวาปี
ทิศตะวันออก จรดตำบลแชแล อำเภอกุมภวาปี ตำบลคอนสาย กิ่งอำเภอกู่แก้ว
ทั้งหมดอยู่ในท้องที่จังหวัดอุดรธานี


หนองหานนี้มีเรื่องราวมาจากนิทานพื้นเมืองของชาวอีสาน เรียกว่า “หนังสือผูก” เรื่องผาแดงนางไอ่ กล่าวถึง ความเป็นมาของ หนองหานที่ลือชื่อว่าเป็นแหล่งน้ำอันกว้างใหญ่และลึกมาแต่ครั้งโบราณกาล ทั้งยังเป็นห้วงน้ำอันน่าเกรงขามน่าสะพรึงกลัวยิ่งนักเป็นแหล่ง น้ำที่เคยมีจระเข้ชุกชุมที่สุด คำสันนิษฐานจากคำว่า ” ชติตานคร ” กับคำว่า ” หนองหาน”  เมืองชติตานครนี้ได้ถูกถล่มลงเป็นห่วงน้ำที่แจ้งไว้ในนิทาน ต่อมาจึงเรียกห้วงน้ำนั้นว่า “ห้วยหาน”  คำเดิมคงจะเรียกว่า “ระหาร” ก็อาจจะเป็นได้และหนองหานแห่งนี้จึงกลายเป็นต้นกำเนิด ” ลำน้ำปาว” ซึ่งจะไหลลงไปถูกกักเก็บไว้ที่เขื่อนลำปาว  จังหวัดกาฬสินธุ์ แล้วไหลลงไปกินพื้นที่หลายจังหวัดลงสู่น้ำมูล น้ำชี  ต่อไป ตามคำบอกกล่าวของคนโบราณที่ได้เล่าสืบทอดกันมาว่า  หนองหานนี้มีส่วนที่ลึกที่สุดนั้นอยู่ตรงกึ่งกลางของหนองหานคนชอบ เรียก ตอนที่ลึกนี้ว่า  “อ่างหลวง”  ใกล้บริเวณอ่างหลวงขึ้นไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือเล็กน้อยจะมีเกาะอยู่เกาะ หนึ่งมีพื้นที่พอที่จะสร้างวัดได้หนึ่งแห่งเรียกเกาะนี้ว่า  “ดอนหลวง”  คำว่า “หลวง” หมายความว่า ” ใหญ่ ”  เมืองใดหรือจุดใดที่เป็นวัด หรือมีพระสถูป โบสถ์ กู่ หรือสถานที่สำคัญทางพุทธศาสนาแล้ว จะได้รับการยกเว้นไม่ถล่ม เช่น “วัดที่เกาะดอนหลวง” วัดหัวดอนคง “หลวงปู่ก่ำ” “กู่” ที่ อำเภอกู่แก้ว พระธาตุบ้านดอนแก้ว (เกาะแก้ว) วัดสมอลาย (บ้านมอ)  และที่สุดก็คือ “วัดมหาธาตุเทพจินดาบ้านเดียม” ซึ่งอยู่ริมฝั่งหนอง หานบริเวณเหล่านี้ไม่ได้กินเนื้อกระรอกเลยไม่ถูกทำลาย  เพราะสถานที่ที่เป็นวัดคงไม่ได้กินเนื้อกระรอกเพราะพระจำศีลอยู่วัด เมืองแม่หม้าย (ดอนแก้ว)  สถานที่สองแห่งนี้จึงได้รับการยกเว้นจากพญานาค แสดงให้เห็นว่า สุทโธนาคนี้ก็มีความเป็นธรรมมาการแต่งงานกินดองทีเดียว
ที่มา :  http://udonthani.doae.go.th

Blog Stats

  • 274,284 hits
%d bloggers like this: